12 CHALLENGES
12 Challenges’ın yöntemi
Basit bir sistem: bir hedef, 30 gün, günde küçük bir adım.
Bir challenge nasıl işler
Ay için bir hedef seçersin, örneğin "30 dakika spor" ya da "10 dakika meditasyon", ve her gün küçük bir adımla üstüne koyarsın. Her challenge tam 30 gün sürer, gün başına bir daire: yapıldı ya da yapılmadı, başka seçenek yok. Puan sistemi yok, seviye yok, çözmen gereken grafik yok. Akşam bir bakarsın, dokunursun, biter.
Daireler peş peşe geldiğinde senin zincirin olur ve tek bir sayıya döner: hiç ara vermeden üst üste geçen günler. Takvim görünümü her ay tek bakışta ne kadar uzun olduğunu ve yolunda gidip gitmediğini gösterir.
Neden ayda bir challenge, "sonsuza kadar" bir karardan daha iyi işler
Bir yılbaşı kararının sonsuza kadar sürmesi beklenir, tam da bu yüzden çoğu şubatta biter: hedefin sonu gelmez ve istek tükenir. 12 Challenges bunu tersine çevirir: ayda bir hedef, yılda on iki, her biri belirli bir başlangıç ve bitişle. 30 gün sonra kapanır, nasıl geçmiş olursa olsun. Sonucun tadını çıkarırsın, challenge’ı arşivlersin ve gelecek ay bir sonraki hedefi seçersin.
Böylece her karar altından kalkılır hale gelir. Kendini asla «sonsuza kadar» bağlamazsın, yalnızca önündeki 30 güne, yılının bir ayına.
Buzdolabındaki kâğıttan daha iyi
Temeldeki fikir yeni değil: takvim kâğıdına daire çizmek onlarca yıldır işe yarıyor, «don't break the chain» ("zinciri kırma") yöntemi olarak biliniyor. Ama kâğıdın, uygulamanın çözdüğü birkaç sorunu var.
Kâğıtta
- Evde kalır, cebinde değil
- Hatırlatma yok, kendin hatırlamak zorundasın
- Unutulan bir günü sonradan düzeltmek zor
- Aynı anda birkaç hedef hemen karışır
Uygulamada
- Hep iPhone’unda, bir dokunuş yeter
- İstediğin saatte hatırlatma, bir günü kaçırırsan ayrıca uyarı
- Bugün ve dün sonradan düzeltilebilir
- Ana ekran widget’ı ve Kontrol Merkezi denetimi, uygulamayı açmadan işaretlemek için
- Aynı anda birkaç challenge, her biri kendi takvimi ve serisiyle
Seri etkisi
Uzayan bir zincir her ödülden daha çok motive eder, çünkü onu kaybetmek, bir gün daha eklemenin verdiği keyiften daha ağır gelir. Kahneman ve Tversky bu ilkeye kayıptan kaçınma diyor: insanlar bir kaybı, aynı büyüklükteki bir kazancı istemekten çok daha güçlü biçimde önlemeye çalışır. Bu yüzden devam edersin; mecbur olduğun için değil, zincirini kaybetmek istemediğin için.
30 gün de rastgele bir sayı değil. University College London’da yapılan bir çalışma (Lally ve ark., 2010), yeni bir alışkanlığın ortalama iki aydan biraz sonra yerleştiğini, kişiye ve davranışa göre ise belirgin farklar olduğunu ortaya koydu. 30 gün bir rutini hissedilir biçimde oturtmaya yeter ve sonuna kadar dayanabileceğin kadar kısadır.
Kayıptan kaçınma: Kahneman & Tversky. Alışkanlıkların otomatikleşmesi: Lally ve ark., University College London, 2010.
«Tamamladığın her gün kendine verdiğin bir sözdür.»
30 günün 6’sı
Kusursuz değil, istikrarlı: % 85 eşiği
Tek bir kaçırılan gün koca bir challenge’ı çöpe atmamalı, yoksa mükemmeliyetçilik teşvik etmek yerine caydırır. Bu yüzden bir challenge, günlerin % 85’inden itibaren başarılı sayılır: 30 günde bu 26 eder, yani dört güne kadar payın vardır.
Kaçırılan bir gün ayrıca kısa süre içinde telafi edilebilir: bugün ve dün düzenlenebilir kalır, daha eski günler kilitlenir. Her bir günün gerçekten saydığı tek yer "İstisnasız" modu; emniyet ağlarını bilerek kapatmak isteyenler için. Her challenge’ın sonunda, başarılı olsun olmasın, son durumu ve seriyi içeren bir ay özeti alırsın ve bu arşivde saklanır: tamamlanmış 30 günün görünür kanıtı.
Yöntemle ilgili sık sorulan sorular
12 Challenges yöntemi nedir?
Ayda bir hedef, 30 gün boyunca, her gün küçük bir aktiviteyle. Akşam başarıp başarmadığını işaretlersin, başka seçenek yok. İşaretlenen günler bir zincir oluşturur. 30 gün sonra challenge biter, nasıl geçtiğinden bağımsız, ve bir sonraki hedefi seçersin.
Neden ayda bir challenge, yılbaşı kararı değil?
Tüm yıla yayılan bir kararın sonu yoktur, tam da bu yüzden tutmaz. Bitiş çizgisi olmayınca heves zamanla söner, şubatta kaçırılan bir gün ise bütün yılı boşa çıkmış gibi gösterir. Bir ay hâlâ kavranabilir: kendini asla "sonsuza kadar" diye bağlamazsın, sadece önümüzdeki 30 güne. Bir ay kötü giderse geriye on bir ay kalır.
Seri nedir?
Boşluksuz art arda geçen günlerin sayısı. İşaretlenen her gün onu uzatır, kaçırılan bir gün sıfırlar. Yöntemin tutmasının nedeni seridir: büyüyen bir zinciri kimse kaybetmek istemez, ve bu isteksizlik bir işaret daha koymanın keyfinden ağır basar.
"Don't break the chain" ne demek?
Tamamlanan her günü takvimde işaretleme ve zincirin kopmasına izin vermeme fikri. Kâğıt üzerinde onlarca yıldır işliyor. Kâğıdın sorunu: evde asılı kalır, sana hiçbir şey hatırlatmaz ve aynı anda birden fazla hedef hızla karışır. Uygulamanın giderdiği eksikler tam olarak bunlar.
Neden günlerin yüzde 85'ini tamamlamak yeterli?
Çünkü tek bir kaçırılan gün koca bir challenge'ı bozmamalı. Kendinden mükemmellik bekleyen çoğu kişi ilk aksamadan sonra tamamen bırakır. 30 günde yüzde 85 tam olarak 26 gündür, yani dört güne kadar payın olur. Bunu bilerek istemeyen "İstisnasız" modunu açar, o zaman her gün sayılır.
Aynı anda birden fazla challenge yürütebilir miyim?
Evet, her biri kendi takvimi ve kendi serisiyle. Akıllıca olup olmadığı ayrı bir mesele: başlangıçta en sık yapılan hata aynı anda çok fazla hedef almaktır. Yılda on iki challenge varken bir sonraki zaten gelecek ay geliyor.
Denemek için
Yöntem, günlük bir tekrara dönüştürülebilen hemen her hedef için işler.
30 günlük formatta neden işe yaradıklarının gerekçesiyle birlikte 72 fikir: challenge fikirleri kitaplığı.
